Bilim İnsanları Geçersiz Anılar Oluşturup Silmenin Yolunu Buldu

İnsan zihninin derinliklerini keşfetmek için çalışmalarına devam eden bilim insanları sık sık dikkat cazip bulgularla karşımıza geliyor. Bu çalışmalardan birinde de bilim insanları, insan zihnine uydurma anılar yüklemenin ne kadar kolay olduğunu da ortaya koydu.

Daha evvel de insanların geçersiz anılardan nasıl etkilendiğini, düzmece anılara ne kadar yatkın olduğumuzu gösteren çalışmalar yapmıştı. Bu çalışmanın farkı ise birinci kere uydurma anıların kişinin zihninden, kişi fark etmeden kaldırılabilmesini sağlamak için uğraşılmış olması.

Uydurma anıların sırrı

Psikologlar, yaş ortalaması 23 olan 52 denekle yaptıkları çalışmada, iştirakçilerin aileleri ile birlikte çalışarak şahıslara uydurma anılar vermeyi ve sonrasında da bu geçersiz anıları ortadan kaldırmayı başardı. Aileler tarafından araştırmacılara sağlanan dayanak sayesinde deneyi gerçekleştirmek mümkün oldu.

İştirakçilerin ebeveynleri, evlatlarının çocukluklarında yaşamış ve yaşamamış olduğu olayları belirledi. Akabinde da çocuklarının inanabilecekleri ve kulağa mantıklı gelen geçersiz anılar oluşturuldu. Akabinde da bilim insanları, hem geçersiz hem de gerçek anılar hakkında sorular sormaya başladı.

Üçüncü görüşmede iştirakçiler bu uydurma anıların gerçek olduğuna inanmıştı. İştirakçilerin yarıdan fazlası, bahsedilen olaylarla ilgili gerçek kurgu anılar edinmişti. Yani olayları nitekim hatırladıklarını düşünüyorlardı.

Düzmece anılardan nasıl kurtuluruz?

Uydurma anılardan korunmanın aslında çok kolay metotları var. Araştırmaya nazaran iki noktaya dikkat ederek gerçek anılarımızla kurgu anılarımızı ayırabilmemiz mümkün oluyor. Bu iki nokta ise şu formda:

  • Anının kaynağının ne olduğunu hatırlamaya çalışmak
  • İnsanlara tekraren birebir anıyı hatırlatmaya çalışmanın uydurma anılar oluşmasına neden olabileceğini açıklamak

Araştırmanın sonucunda düzmece anıların tesirlerinin ortadan kaldırılmasının da çok güç olmadığı ortaya çıktı. Her ne kadar bütün iştirakçiler bu uydurma anıları unutmamış olsa da büyük kısmı ya bu türlü bir anıları olmadığını söyledi ya da bahsedilen olayı hatırlamadığını belirtti. Araştırma, Proceedings of the National Academy of Sciences mecmuasında yayımlandı.